Republikanie domagają się przesłuchań w Kongresie, a nawet powołania specjalnej komisji śledczej.
Tomasz Deptuła z Nowego Jorku
Powód? – Amerykański Urząd Podatkowy (Internal Revenue Service – IRS) celowo utrudniał życie prawicowym grupom krytykującym administrację Baracka Obamy, w tym wielomilionowego konserwatywnego ruchu Tea Party.
Władze IRS przeprosiły w piątek za „niewłaściwe” poddanie podatkowym szykanom organizacji prawicowych w okresie kampanii wyborczej w 2012 roku, zrzucając odpowiedzialność na urzędników niższego szczebla w prowincjonalnym Cincinnati.
Szczegółowa kontrola
Jednak nowe doniesienia sugerują, że szefowie skarbówki wiedzieli o praktykach przynajmniej od 2011 r., a być może nawet jeszcze rok wcześniej. Chodziło przede wszystkim o skomplikowany proces przyznawania nowo tworzącym się organizacjom statusu not for profit, czyli nienastawionych na zysk. Wydanie opinii, czy dana instytucja rzeczywiście zasługuje na ulgi podatkowe, leży wyłącznie w gestii urzędników IRS. Przekonanie skarbówki i bez dodatkowych szykan wiąże się z koniecznością przedstawienia wielu dokumentów. Tymczasem grupy związane z takimi ruchami jak Tea Party, Patriot i 9/12 Project były poddawane dodatkowym szykanom.
Z ujawnionych przez Biuro Inspektora Generalnego ds. Administracji Podatkowej dokumentów wynika, że dodatkowym kontrolom poddawano nie tylko organizacje związane z Tea Party, ale także organizacje zajmujące się wydatkami rządowymi czy obroną amerykańskiej konstytucji i karty praw obywatelskich. Szykany dotyczyły na przykład proizraelskiej grupy Z Street, która od trzech lat sądzi się z IRS w sprawie statusu organizacji not for profit, od czasu gdy jeden z agentów IRS miał oświadczyć, iż jego instytucja „szczegółowo kontroluje organizacje mające powiązania z Izraelem”.
Oliwy do ognia może dolać jeszcze raport wewnętrznego dochodzenia inspektora generalnego Departamentu Skarbu, który ma zostać ogłoszony jeszcze w tym tygodniu. Na razie do prasy przeciekła jego wstępna wersja. Wynika z niej, że w IRS odbywały się zebrania na temat kryteriów wyławiania organizacji i grup, na które trzeba zwracać szczególną uwagę. Dokumenty, do których dotarli amerykańscy dziennikarze, wyraźnie pokazują, że listę grup pozostających na celowniku systematycznie rozszerzano. Stoi to w jaskrawej sprzeczności z deklaracjami ówczesnego komisarza IRS Douglasa Shulmana, który dwa lata temu zapewniał w Kongresie, że skarbówka w sposób szczególny nie zajmuje się jakimikolwiek organizacjami. W sprawie dyskryminacji grup prawicowych pisało do komisarza IRS wielu kongresmenów i senatorów.
Obama czeka
– Wygląda na to, że IRS miał agentów zaangażowanych w zastraszanie grup politycznych – uważa republikański kongresmen z Michigan Mike Rogers – nieważne, czy jesteśmy konserwatystami czy liberałami, demokratami czy republikanami. Ta wiadomość powinna zmrozić każdego. Potrzebne jest pełne śledztwo w tej sprawie.
Republikańska senator z Maine Susan Collins wyraziła z kolei zdumienie, że Barack Obama nie potępił jeszcze praktyk podlegającej mu instytucji. Sekretarz prasowy Białego Domu Jay Carney wydał jedynie oświadczenie z deklaracją, iż prezydent oczekuje podjęcia „stanowczych i konkretnych kroków wobec wszystkich winnych nieprawidłowości”.
Sprawy nie da się jednak łatwo zamieść pod dywan. Dave Camp, przewodniczący wpływowej Komisji Środków Budżetowych Izby Reprezentantów, zapowiedział już przesłuchania w tej sprawie. – Pociągniemy IRS do odpowiedzialności – zapowiedział.
Podobne plany ogłosili także szefowie innych komisji zdominowanej przez prawicę izby niższej Kongresu. Republikanie mogą pójść jeszcze dalej za ciosem i powołać komisję, która zajmie się wyjaśnieniem sprawy. Afera na pewno doda wiatru w żagle ruchowi Tea Party, która otrzymała konkretne dowody na nadużycia władzy przez państwo federalne.
Tomasz Deptuła
Rzeczpospolita